Na lewym brzegu Bobru w Żaganiu, leży osiedle nazywane Rybaki. Nie jest to oficjalna nazwa, nie ma jej nawet na większości map. Ale nawiązuje ona do wioski o nazwie Rybaki, która była tu już od średniowiecza. Pierwsza wzmianka o niej pojawiła się w dokumentach w 1318 roku. Była to mała osada – obejmująca niezbyt urodzajne ziemie. Nie było w niej folwarku ani tym bardziej posiadłości rycerskiej.
Najstarsza część wsi Rybaki zlokalizowana była wzdłuż dzisiejszej ul. Asnyka, na odcinku pomiędzy ulicami Okrzei i Zamkowej. Tak to wygląda dzisiaj





Jeszcze w I połowie XIX wieku liczba mieszkańców wsi oscylowała wokół stu. Wzrost nastąpił dopiero w drugiej połowie XIX wieku – w efekcie rozwoju przemysłu w Żaganiu. Zamieszkało tu sporo osób pracujących w żagańskich fabrykach.
Na przełomie XIX/XX w. w Rybakach wytyczono nowe ulice i wybudowano wiele pięknych secesyjnych kamienic, zachowanych do dnia dzisiejszego.
Ulica Śląska






Ulica Okrzei

Ulica Lubuska



Mieszkańcy Rybaków korzystali z kościoła „na górce”. Pierwotnie był to wybudowany w 1404 r. drewniany obiekt, jednak 40 lat później zastąpiono go kamiennym. Chociaż kościół stał już poza Żaganiem – związany był z tamtejszym opactwem.
Widok w stronę świątyni od strony ulicy Lubuskiej…

… oraz od strony Żar

Do wsi Rybaki należało także wzniesienie przylegające do niej od strony północno – zachodniej. Na jego zboczach uprawiano winną latorośl



Wzniesienie to zawdzięcza nazwę zbudowanej tutaj w 1484 r. kaplicy p.w. św. Rocha. Około roku 1856 w miejscu kaplicy powstał piękny pałac Rochsburg (dziś pałac św. Rocha). Oto jego wygląd sprzed lat.
Pałac przetrwał II wojnę, ale niestety – to co ponimieckie należało zniszczyć. Dlatego popadł w ruinę i został rozebrany. Pozostały tylko jego nieliczne pozostałości. Poniżej parterowa część budynku

Widać fragmenty dwóch z czterech filarów przed wejściem głównym

Naprzeciw wejścia do pałacu była duża fontanna i piękny ogród. A dziś?

Brama prowadząca do pałacu

Natomiast od ulicy Żarskiej pozostał fragment bramy do przypałacowego parku oraz budynek strażnika



Park pzypałacowy

A to widok parteru pałacowego od strony północnej, czyli z ulicy Bolesławieckiej

Mniej więcej na końcu wsi Rybaki znajdował się również niewielki cmentarz wiejski. Położony był nieopodal dzisiejszej ulicy Asnyka, na wysokości ul. Zamkowej. Na poniższym zdjęciu lotniczym zrobionym tuż po II wojnie widać obie te ulice. Cmentarz zaznaczono kółkiem. Otoczony był tujami i zapewne jakimś ogrodzeniem. Zdjęcie udostępnił mi kolega Kamil

Dziś jest to strefa przemysłowa. Chociaż na terenie cmentarza nie postawiono jeszcze zakładów przemysłowych, to jest on bardzo zarośnięty drzewami oraz krzakami. Z Kamilem udało się jednak odnaleźć to miejsce – to w tym widocznym lasku


W środku lasku jest niewielka polanka, widać też zarys ogrodzenia – trochę podwyższona krawędź terenu przed drzewami

W następnym wpisie pokażę inną, dawną podżagańską wieś






























