Nie raz już przejeżdżałem przez lasy w południowo – zachodnim obszarze Żagania. Dawniej była tu dzielnica miasta o nazwie Piękna Dolina (niem. Schonthal). Jeszcze wcześniej była to osada, założona około XVIII wieku.
Oto screen z mapy maps.arcanum.com przedstawiający plan z XIX wieku. Wyraźnie tu widać zabudowania i boczne uliczki dzielnicy Schonthal

Obecnie pobocza miejscami są tak zarośnięte, że trudno by się przedrzeć. I chociaż na zamieszczonej tablicy informacyjnej napisano, że „do dzisiaj zachowały się fundamenty budynków wzdłuż głównej ulicy” – nigdzie na to nie natrafiłem. Jedynie jakieś pojedyncze, porośnięte mchem cegły, ale trudno powiedzieć, czy to pozostałości tamtych domostw.
Fundamenty wyraźnie jednak widać na LIDARZE (trójwymiarowej mapie otoczenia skanowanej laserowo). Na czerwono zaznaczyłem obecną leśną ścieżkę, która kiedyś była główną drogą Pięknej Doliny

Oto link do przedwojennego zdjęcia Pięknej Doliny. Po wojnie cała dzielnica została spalona do samych fundamentów.
A tak wygląda ten teren obecnie. Chyba nikt nie domyśliłby się, że kilkadziesiąt lat temu tętniło tutaj życie

Pozostał tu również monument poświęcony mieszkańcom Pięknej Doliny poległym podczas I wojny światowej. Wyryte są ich nazwiska

Kilkaset metrów na południe, również w lesie znajduje się cmentarz, na którym chowano mieszkańców Pięknej Doliny. Jest też Źródełko Dohny oraz pomnik. Byłem w tych miejscach jakiś czas temu i mam o nich ciekawą fotorelację. 
Natomiast bardzo blisko Pięknej Doliny nad rzeką Czerną, znajdują się ruiny dawnej fabryki papieru (na starej mapie powyżej oznaczona jako Pap Fbr). Papiernictwo miało tu bogatą tradycję. Pierwsza papiernia powstała w Żaganiu już w XVII w. Ta poniżej pracowała niemal do końca II wojny.  W latach 60 kręcono tu ujęcia serialu „Czterej pancerni i pies”. Później fabryka popadała w ruinę – było to niebezpieczne miejsce, gdzie kilka osób straciło życie. Obecnie jest w rękach prywatnych – nie wiem jaki będzie dalszy los papierni.
Również zachowało się zdjęcie fabryki z czasów jej świetności (tutaj) 

Idąc dalej w stronę Żagania, napotykamy Zieloną Dolinę (niem. Grunthal), która była chyba częścią Pięknej Doliny. Dzisiaj jest to końcówka ulicy Marii Konopnickiej. W pobliżu płynie również rzeka Czerna, która zasila staw

Przy stawie jeden z drogowskazów, które licznie rozsiane są w okolicy Żagania. Ten wskazuje kierunek do Marszowa i Żar

Główna ulica Zielonej doliny. Tutaj zachowało się kilka domów. W jednym z nich funkcjonowała przed wojną restauracja

To tyle z mniej znanej historii Żagania