Miesiąc: Lipiec 2024

Nawet tubylcy nie wiedzą

Wielu mieszkańców Kielc nie ma pojęcia, że w ich mieście była kiedyś linia kolei wąskotorowej. Wybudowana została w latach 1915 – 1918 i służyła tylko do przewozów towarowych. Nie ma śladów w dawnych rozkładach jazdy, żeby jeździły nią pociągi pasażerskie. Linia zaczynała się przy torach normalnotorowych, jakieś 500 m na północ od stacji Kielce Główne, a kończyła się w odległej o 40 km wsi Złota Woda. Linię zamknięto przed rokiem 1956.
Będąc w Kielcach postanowiłem poszukać śladów kolei kieleckiej. Nie ma ich zbyt wiele, ale jako pasjonat lubię chodzić śladami kolejowych historii.
Zaczynamy od dawnej stacji Kielce Wąskotorowe. Jestem po zachodniej stronie ulicy Zagnańskiej, 130 m na północ od ul. Stolarskiej. Stoję przed bramą wjazdową do zakładu MA Polska. Tędy biegł tor kolejowy, a jakieś 200 m dalej, była stacja początkowa – Kielce Wąskotorowe

Ta sama uliczka wjazdowa w przeciwnym kierunku. Tor kolejowy „przebijał” ukrytą za ekranami dźwiękochłonnymi ulicę Zagnańską oraz widoczny dalej budynek

Po drugiej stronie ulicy Zagnańskiej. Tor biegł z lewej strony na prawą, mniej więcej w miejscu widocznego auta. Zarówno ekranów, jak i budynku kiedyś nie było

Ulica Mostowa, jakieś 400 metrów od stacji początkowej. Stoję na przebiegu dawnej linii kolejowej, w kierunku stacji Kielce Wąskotorowe. Przez środek widocznego bloku „przechodził” dawniej tor

A dlaczego ta ulica nazywa się Mostowa? Nazwa sugeruje, że musiał być tutaj most. I faktycznie był – most kolejowy przez rzekę Silnicę. Oto drugi koniec ulicy Mostowej. Początek rury ciepłowniczej był kiedyś przyczółkiem mostu. Stacja początkowa znajduje się jakieś 600 m za moimi plecami.

Tędy przebiegał most, za czasów istnienia kieleckiej kolei wąskotorowej. Rzeka Silnica płynie sobie w dolinie, w pobliżu widocznej wierzby. Za rzeką rura ciepłownicza skręca jednak w prawo, a tor biegł prosto, na lewo od wieżowca. Most można zobaczyć jeszcze na starych zdjęciach: z bliska oraz z daleka

Przenosimy się jeszcze dalej – 1,2 km od Kielc Wąskotorowych. Róg ulicy Warszawskiej i Wincentego Kadłubka. Tor „wychodził” z obecnego bloku i biegł widoczną ścieżką, która jako starotorze stanowi dzisiaj skrót dla mieszkańców

Gdy obrócimy się o 180 stopni…

A po drugiej stronie ścieżki widać ulicę Kadłubka. Widoczny na zdjęciu ptaszek nic sobie nie robił z mojej obecności. Jak się oddalałem to biegał w moją stronę, a jak się przybliżałem to odskakiwał, ale ciągle był pochłonięty szukaniem ziarenek 🙂

Ta sama ścieżka od strony ulicy Kadłubka. Wkomponowała się ona w infrastrukturę miasta i idealnie pokrywa się ze starotorzem. A że nie została zabudowana – stanowi skrót dla mieszkańców

Gdy się obrócimy – widzimy dalszą część ulicy Kadłubka, którą kiedyś biegł tor. Jakieś 400 m dalej (przy galerii Echo) tor skręcał i biegł dalej Świętokrzyską. Ale tam już nie miałem czasu iść

Dwie dziury obok góry

Ślichowica – to góra leżąca na terenie Kielc, o wysokości 303 m n.p.m. W latach międzywojennych na terenach położonych przy szczycie góry, zaczęto wydobywać kruszec, niezbędny do budowy dróg i linii kolejowych. Eksploatacja wapieni trwała do roku 1970. Obecnie jest tutaj rezerwat skalny – w Kielcach to jeden z czterech geologicznych rezerwatów przyrody na dawnych kamieniołomach. Na moim blogu pokazywałem już Wietrznię oraz Kadzielnię. Teraz pora na Ślichowicę. Jest jeszcze czwarty stary kamieniołom: Biesak – Białogon, ale tam już nie dotarłem.
Pora przedstawić Ślichowicę. Szczyt góry się zachował, ale tam gdzie powinny być łągodne zbocza, są głębokie dziury… Szczyt widać po przeciwnej stronie. Można powiedzieć, że jest to przekrój góry 🙂

Dno wyrobiska zalane jest przez wodę

Widok ze szczytu na osiedle mieszkalne… Jak widać po prawej stronie zdjęcia, jest możliwość zejścia do samej wody

Idzie się tam takim schodkami

A już na sam dół – stromą, ścieżką, gdzieniegdzie uzbrojoną w kamienie

Piękny widok na staw i siedząca na brzegu samotna dziewczyna…

Po drugiej stronie szczytu Ślichowicy jest drugie wyrobisko skalne. Niestety jest tak odgrodzone płotem, że nie widać dna. Na pewno jest suche, bez wody i bardzo zarośnięte. Praktycznie nie dostępne. W zasadzie płot nie jest wysoki… ale po co ryzykować? Oto ta dziura (na pierwszym planie). Dalej kładka dla pieszych nad torami stacji towarowej oraz odległe o 2 km kominy kieleckiej elektrociepłowni

Nie mylić ze śliwowicą

Kielce nie posiadają jednolitego, usankcjonowanego ustawą podziału administracyjnego, toteż nie można jednoznacznie określić granic poszczególnych części. W przypadku tego miasta nie używa się nawet określenia „dzielnica” – tylko „część miasta” lub „osiedle”. Ja w moich wpisach dla uproszczenia świadomie używam czasem słowa „dzielnica”…
Dziś pokażę dzielnicę (czytaj: „część miasta”), która nazywa się Ślichowice. Z początku trudno było mi zapamiętać tę nazwę, np. gdy szukałem na przystanku autobusów tam zmierzających. Zawsze kojarzyło mi się ze śliwowicą :-/
Skrzyżowanie alei Szajnowica – Iwanowowa oraz ulicy Massalskiego

Bloki przy ul. Massalskiego

Pętla autobusowa, a właściwie taki mini dworzec. Odjeżdża stąd naprawdę dużo liń autobusowych, w zasadzie co kilka minut…

Dalsza część ul. Massalskiego, którą można zobaczyć po opuszczeniu autobusu

Nowe bloki przy ul. Triasowej. Nazwa Ślichowice pochodzi od znajdującej się w pobliżu góry Ślichowicy, z której widać panoramę miasta. Określenie zostało prawdopodobnie zapożyczone od niemieckiego słowa Schlich, oznaczającego manowiec lub ukrytą ścieżkę. Zatem jak ktoś mówi: „wyprowadzę cię na manowce” – możesz się spodziewać, że dotrzesz do Ślichowic 🙂

W Ślichowicach nie ma większych firmy czy zakładów przemysłowych. Jest to więc dla mieszkańców Kielc typowe osiedle – noclegownia.
Poniżej: na pierwszym zdjęciu prawdopodobnie blok przy ul. Dewońskiej, na drugim okolice ulicy Puscha

Ulica Kazimierza Wielkiego kończąca się u podnóża góry Ślichowicy. Schodki prowadzą na fajny skwer

A oto ulica Kazimierza Wielkiego widziana z góry oraz wspomniany skwer. W oddali znana mi już góra Karczówka, wyraźnie zaznaczona przez wieżę klasztoru

Na skwerku znajduje się „statua” – tak tę rzeźbę zaznaczono na planie miasta