Dalsza część wycieczki po dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Julia” w Wałbrzychu. Górnicy dołowi rozpoczynali swoją szychtę w markowni oraz cechowni. Markownia, to pomieszczenie, w którym wydawano górnikom „marki” – czyli takie żetony z numerami, służące do ewidencji osób pracujących pod ziemią. Każdy górnik miał w kopalni przydzielny swój numer i jeśli po zakończeniu zmiany „marki” brakowało, to oznaczało, że górnik nie wyjechał na powierzchnię.
Poniżej tablica z „markami”. Były to tablice trójstronne – dla każdej zmiany marka miała inny kształt: okrągła – zmiana I, kwadratowa – zmiana II, a trójkątna – nocka, czyli zmiana III

Cechownia to inaczej szatnia górnicza. Aby zaoszczędzić miejsca najczęściej były to szatnie łańcuszkowe. Po zakończeniu zmiany górnicy przymocowywali swoje ubrania robocze do wieszaka, a następnie za pomocą łańcucha podciągali je pod sufit – nawet na 6 metrów. Tam się wietrzyły i wysychały, zaś w pomieszczeniu można było zorganizować odprawę następnej zmiany, zanim zjechała pod ziemię. Niesamowity musiał być widok np. 1000 kompletów ubrań pod sufitem…

W lamparni ładowały się lampy – bez których górnik nie miał po co zjeżdżać 🙂 Wyposażali się też w aparaty tlenowe

Dyspozytornia – tam pracowali ludzie odpowiedzialni za wydobycie węgla, jak i bezpieczeństwo górników

Tutaj górnicy wchodzili do wind górniczych i zjeżdżali na dół. Tymi samymi dźwigami przywożono urobek. Głębokość szybu to ponad 600 m. Widok takiej klatki windowej pokazywałem w poprzednim wpisie

Zaraz za szybem były urządzenia transportujące wagoniki z węglem do dalszej obróbki (sortowanie, oczyszczanie itp). Oczywiście gdy kopalnia była czynna, widocznej ściany tutaj nie było. Dalej widać windy górnicze

Aby windy mogły się poruszać w górę i w dół potrzebne są maszyny wyciągowe. Ta w Kopalni „Julia” wygląda tak, jak poniżej. Wyprodukowała ją firma Siemens w roku 1911. Maszyna pracowała aż do zamknięcia kopalni w roku 1996 i praktycznie nigdy się nie psuła! O ile pamiętam – raz w roku była wymieniana linia napędowa, bez względu na jej stan zużycia.
Koło cierne o średnicy 5 metrów, które przenosiło napęd

Nie można zauważyć ciekawie wkomponowanych urządzeń pomiarowych, jakże dzisiaj archaicznych. Zasada działania była taka, że gdy jedna winda szła w górę, druga w tym samym czasie szła w dół. Skąd operator maszyny wiedział, na których poziomach znajdują się obie windy? Na widocznym suwaku znajdują się dwa czerwone trójkąty, które o tym informowały

Kilka metrów za tymi miernikami była sterownia maszyny. Po otrzymaniu odpowiednich sygnałów dzwonkiem, operator uruchamiał dźwig zgodnie z poleceniem. Sorki za nieostre zdjęcie, ale takie mi wyszło

Operator przez szybę miał też widok na coś takiego. A jest to urządzenie wskazujące prędkość posuwającej się windy. Górników można było transportować w prędkością 6 m/s, gdy natomiast wożono węgiel, prędkość mogła wynosić 12 m/s

W pomieszczeniu obok znajdują się przetwornice prądu zmiennego na stały – również zabytkowe. I też ciekawy układ mierników na wolnostojącym filarze

Stare zdjęcia, pochodzące z lat 20 albo 30 ubiegłego wieku (nie pamiętam dokładnie). Ponieważ wtedy nie było jeszcze lamp błyskowych, pracujących górników oświetlano ciągłym światłem o mocy kilkuwset watów… i robiono zdjęcia 🙂
Fotografie pokazują, jak nisko są stropy w kopalni „Julia”, a na przodku trzeba było wręcz pracować w pozycji klęczącej. Dlatego większość prac wykonywano przy użyciu prostych narzędzi: łopata, kilof, ręczne wiertarki zasilane sprężonym powietrzem. Tak pracowano też po II wojnie

Pora zwiedzić podziemną część kopalni. Niestety dostępna jest tylko sztolnia ćwiczebna, która znajduje się kilka metrów pod ziemią. Ale wszystko wygląda tak, jak „na dole”.
Łopata, z racji swojego kształtu zwana sercówką. To przykład ręcznej pracy, ponieważ tak właśnie wrzucano urobek do wagoników. 110 przerzuconych łopat to była tona

Niektóre ciężkie elementy transpornowano też w taki sposób…

Z miejsca fedrunku do miejsca załadunku na wagoniki, węgiel wędrował taśmociągiem

Symulacja pracy górników: na przodku, oraz przy zakładaniu ładunków wybuchowych. Aparat tlenowy – malowany na jaskrawy, pomarańczowy kolor – górnik zawsze musiał mieć w zasięgu ręki. Gdy przemieszczał się nawet o kilka metrów, aparat przenosił ze sobą

W miejscu, gdzie stała kopalniana chłodnia kominowa, postawiono wieżę widokową. Można z niej ujrzeć nie tylko całą kopalnię z góry, ale też okolice Wałbrzycha

Jednym z celów mojej wizyty w Wałbrzychu było zwiedzenie Starej Kopalni, czyli Muzeum Przemysłu i Techniki. Chodzi o dawną Kopalnię Węgla Kamiennego, która wiele razy zmieniała swą nazwę. Najdłużej znana była pod nazwą „Thorez”, a na ostatnie 3 lata działalności wydobywczej, kopalni przywrócono pierwotną nazwę „Julia”. Kopalnia została zamknięta w roku 1996.
Widok kopalni z ul. Piotra Wysockiego

Kopalnia ogrodzona jest przeszklonym parkanem, dzięki czemu idący lub jadący drogą, mają jej pełny widok. Ciekawy pomysł…

Wejście na teren kopalni to taki korytarz… również oszklony

Ogólny widok terenu kopalni. Oprócz muzeum znajduje się tu także kawiarnia „Sztygarówka”, restauracja o nazwie „Coolturalna Montownia”, można też tu wynająć miejsca noclegowe

Nadszybie, którym górnicy szli z szatni do do windy, by następnie zjechać na dół

Chociaż bilet miałem wykupiony wcześniej przez internet, niektóre eksponaty można oglądać w ogólnodostępnej części muzeum.
Poniżej spychacz, oraz coś, co nie wiem 🙂

Winda, którą transportowano wózki z urobkiem, albo kilkunastu górników na szychtę. Trzeba przyznać, że zbyt wygodnie nie mieli…

Podziemne pojazdy transportowe. Wszystkie niskie, człowiek zmieści się w nich jedynie w pozycji siedzącej. Wynika to z tego, że chodniki w kopalni też były stosunkowo niskie

Biały wagon z krzyżem do transportu górników np. poszkodowanych w wypadku

Wagon do przewozu urobku. O ile pamiętam mieścił 550 kg węgla

Wagon wyposażony w kłonice do przewozu drewna lub innych podłużnych elementów. Przez górników nazywany potocznie „suką”

A kto zgadnie do czego służył ten wagonik? Charakterystyczne malowanie skrzyń – zielone ścianki z żółtymi obramowaniami wskazywały na szczególny ładunek: materiały wybuchowe

Różnego typu pompy – bez których żadna kopalnia nie jest w stanie funkcjonować. Bez nich chodniki szybko zalałaby woda…

Na koniec smutny widok dla każdego górnika. Wagony z ostatnim urobkiem poszczególnych, wałbrzyskich kopalni. Dla Kopalni Węgla Kamiennego „Julia” był to 20 wrzesień 1996 rok. To był ostatni dzień pracy kopalni 😦

Zapraszam do następnego wpisu poświęconego podziemnej części muzeum

Wałbrzych – jako miejscowość istniał już pod koniec XII wieku. W najstarszych, dostępnych dokumentach wymieniono ją z łaciny jako Waldenberc, a w późniejszych wiekach nazwę przekształcono na Walbrich (lub Valbrich). Stąd wzięła się polska nazwa miasta.
W latach 90 niemal co roku bywałem w Wałbrzychu, jednak jeszcze bez aparatu fotograficznego. Po 25 latach przerwy zawitałem tu znowu – specjalnie przyjeżdżając na „sesję fotograficzną” 🙂
Poniżej moja 3,5 kilometrowa, piesza wyprawa na stację Wałbrzych Główny. Kilka ujęć z ulicy Niepodległości

Skrzyżowanie z ul. Gdyńską, która prowadzi do dworca kolejowego